Τα σεξιστικά στερεότυπα κυριαρχούν ακόμα στην αγορά εργασίας

Εργασιακός χώρος: η ένδειξη συμπάθειας είναι παρεξηγήσιμη;

Οι ιστορίες της καθημερινότητας σε μια δουλειά είναι συνήθως ανεξάντλητες όπως και τα περιβάλλοντα στα οποία καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται. Οι διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται εντός του εργασιακού χώρου αλλά και οι σχέσεις εργοδότη και εργαζόμενου πολλές φορές κλονίζονται όταν σ' αυτές επιδρά η προκατάληψη γύρω από την έννοια της συμπάθειας.

Ως αντικείμενο σχολιασμού

Η ψυχολόγος Μαργαρίτα Λαζαρίδου αναφέρεται στο πώς το εκάστοτε περιβάλλον είναι πολλές φορές ο καταλυτικός παράγοντας για την ποιότητα ενός συμπεράσματος: «Οι κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις ερμηνεύονται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα το πλαίσιο στο οποίο τις παρατηρούμε. Κάθε συνθήκη έχει τους δικούς της άγραφους κανόνες βάσει των οποίων καθορίζεται η συμπεριφορά. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα αν μελετήσουμε τις διαπροσωπικές σχέσεις στον εργασιακό χώρο. Ένας χώρος όπου βρίσκουν πλήρη εφαρμογή τα κοινωνικά και σεξιστικά στερεότυπα και οι κοινωνικές νόρμες. Μια συγκεκριμένη συμπεριφορά που σε κάποια άλλη συνθήκη μπορεί να είναι κοινωνικά αποδεκτή, όταν παρατηρηθεί στο εργασιακό περιβάλλον, αποκτά τελείως διαφορετική ερμηνεία». Τα σεξιστικά στερεότυπα έχουν εισβάλει στην αγορά εργασίας, αφού: «Στο εργασιακό περιβάλλον, λανθασμένα ή σωστά, κυριαρχούν τα σεξιστικά στερεότυπα. Αυτό, εν μέρει δικαιολογείται, αφού μόλις τα τελευταία χρόνια έχουν κάπως εξισωθεί τα επαγγελματικά δικαιώματα των δύο φύλων. Μέχρι πρότινος, ο άντρας ήταν αυτός που είχε την εξουσία, τις υψηλότερες αποδοχές και τις υψηλότερες ιεραρχικά θέσεις στον εργασιακό τομέα. Αυτό, αυτόματα τοποθετούσε τη γυναίκα σε μειονεκτική θέση. Σε αυτό το σημείο, παρατηρείται το φαινόμενο της σεξουαλικής παρενόχλησης, μοτίβο κλασικό σε εργασιακά περιβάλλοντα. Αυτή η εξουσία του ανδρικού φύλου, χρησιμοποιείται με ποικίλους τρόπους στο γυναικείο, καθώς τα όρια είναι λεπτά και δυσδιάκριτα και έτσι το παιχνίδι της εξουσίας συγχέεται πολλές φορές με τη σεξουαλική παρενόχληση. Κλασικό είναι άλλωστε το μοτίβο της γραμματέως με το διευθυντή».

Αρσενικό και θηλυκό γένος υφίστανται παντού

«Το παιχνίδι ανάμεσα στα δύο φύλα είναι συνεχές και υπάρχει παντού» σχολιάζει η ψυχολόγος. «Από τη σκοπιά του παρατηρητή, στον εργασιακό χώρο, μια τέτοια κατάσταση μπορεί εύκολα να παρερμηνευτεί. Υπάρχει προκατάληψη για το μη γνήσιο της πρόθεσης της συμπεριφοράς, ακριβώς λόγω των στερεοτύπων αλλά και λόγω του παιχνιδιού της εξουσίας. Παγιωμένη κοινωνικά συνθήκη θέλει τον άντρα να είναι αυτός που παραδοσιακά παρενοχλεί ή επιδεικνύει ανάρμοστη συμπεριφορά απέναντι στη γυναίκα. Προκύπτει όμως το ερώτημα αν αυτό εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα ή αν τα πράγματα έχουν κάπως αλλάξει. Με τη χειραφέτηση των γυναικών, την επαγγελματική τους καταξίωση και την ανεξαρτητοποίησή τους, το παιχνίδι της εξουσίας μεταφέρεται. Έτσι, πρέπει να σημειωθεί ότι πολλές φορές η σεξουαλική παρενόχληση μπορεί να αλλάζει στρατόπεδο και να ξεφεύγει από το κλασικό μοτίβο που αναφέρθηκε πιο πριν. Συμπερασματικά, σε πλαίσια εργασιακά, οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι περίπλοκες και εύκολα αμφισβητούμενες. Έτσι, οι συμπεριφορές πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά, με γνώμονα τα στερεότυπα, σεξιστικά και κοινωνικά, και τις κοινωνικές νόρμες».

Τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά μας ακολουθούν στη δουλειά

Η Μαργαρίτα Λαζαρίδου αναφέρεται στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του κάθε εργαζόμενου τα οποία τείνουν να εγκλωβιστούν μερικές φορές εντός του εργασιακού χώρου: «Σύμφωνα με τον Becker, "παρεκκλίνουσα είναι η συμπεριφορά που οι άνθρωποι έτσι ετικετάρουν". Το συναινετικό πρότυπο κοινωνίας αξιώνει πως μία οριακή συμπεριφορά πηγάζει είτε από ατομική παθολογία είτε από κοινωνική παθολογία. Στον εργασιακό χώρο, «απαγορεύονται» οι στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Είναι αφύσικο να υπάρχει φιλική σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων που εργάζονται στον ίδιο χώρο λόγω των κοινωνικών προκαταλήψεων. Οι φιλικές σχέσεις παρερμηνεύονται από τρίτους και συχνά "χρεώνονται" ως ερωτικές ή ως σχέσεις συμφέροντος. Έτσι, ενώ σε άλλα πλαίσια αυτές οι σχέσεις αποτελούν κάτι το φυσιολογικό, ιδωμένες σε εργασιακά περιβάλλοντα είναι αφύσικο να υφίστανται. Η σωματική επαφή (χειραψία, εναγκαλισμός, ασπασμός) μεταξύ των συναδέλφων, που μοιράζονται πολλές ώρες από την καθημερινότητά τους, είναι υποκριτικά παρεξηγήσιμη». Όταν η συναναστροφή γίνεται στο πλαίσιο της αμοιβαίας συμπάθειας αλλά παρεξηγείται, η ερμηνεία ενός τέτοιου φαινομένου έχει πολλές προεκτάσεις: «Τίθεται λοιπόν το εξής ερώτημα: ο εργαζόμενος πρέπει να εγκαταλείπει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του όταν βρίσκεται στον εργασιακό του χώρο; Αυτό επιτάσσει η κοινωνία για να αυξήσει την παραγωγικότητα των εργαζομένων της μέσα στα ανταγωνιστικά πλαίσια που επιβάλλει. Εξάλλου, δεν είναι ανθρώπινο να θαυμάζει κανείς την ωραία και νεαρή συνάδελφο που κάθεται στο απέναντι γραφείο ούτε να εκφράζει τη συμπάθεια και φιλία του προς κάποιον συνάδελφο».

Κείμενο : Μαργαρίτα Λαζαρίδου Ψυχολόγος.

Επιμέλεια κειμένου : Λυδία Ελιόγλου

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Εβδόμη" 09/09/2010

Ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ είναι για παπαγάλους και όχι για εκπαιδευτικούς.

Καθημερινά συναναστρέφομαι με άτομα της ηλικίας μου, άτομα γεμάτα με ελπίδες και κάθε λογής πτυχία. Άτομα με πάνοπλη τη γνωστική τους φαρέτρα, έτοιμοι να μπουν σε τάξη και να μεταδώσουν τις γνώσεις που με κόπο χρόνο και χρήματα απέκτησαν. Και αφού αποκτήσαμε όλα αυτά φτάνει η στιγμή που ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ έρχεται να τα ακυρώσει όλα αυτά και να σε ξαναγυρίσει στο μηδέν. Τι είναι όμως αυτό που ο εν λόγω διαγωνισμός εξετάζει; Εξετάζει την ικανότητά σου να μπορείς να αποστηθίζεις ένα τεράστιο ποσοστό πληροφοριών και να μπορείς να τις συμπιέσεις μέσα στις ανόητες ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών που θυμίζουν τηλεπαιχνίδι. Την ευελιξία του εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη, την κριτική του ικανότητα και την ικανότητά του να αντεπεξέρχεται στις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει μέσα στην τάξη τις αφήνει στο περιθώριο. Ικανότητες που είναι βασικότατες για κάποιον που καλείται να σφυρηλατήσει άρτιους χαρακτήρες παιδιών που βρίσκονται σε μια ηλικία καθοριστικής σημασίας για την υπόλοιπη ζωή τους. Φυσικά δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα της υπεραπλουστευμένης γενίκευσης ότι όλοι όσοι διορίστηκαν μέσω ΑΣΕΠ είναι παπαγάλοι και «κακοί» εκπαιδευτικοί. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ δίνει τη δυνατότητα να μπουν στο χώρο της εκπαίδευσης σε κάποια άτομα που μπορούν να αποστηθίσουν αλλά δεν έχουν τη ικανότητα ή τη θέληση να διδάξουν σωστά το αντικείμενό τους. Άλλο να έχεις ένα τεράστιο ποσοστό γνώσεων και τελείως διαφορετικό να μπορείς να το μεταδώσεις. Ακόμα ας μην ξεχνάμε πως στην κοινωνία που ζούμε η πληροφορία είναι πιο εύκολα προσβάσιμη από ποτέ, οπότε αυτό που ο σύγχρονος εκπαιδευτικός και ο σύγχρονος μαθητής πρέπει να γνωρίζει καλά είναι να χειρίζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την πληροφορία για το σκοπό που επιδιώκει παρά να αποστηθίζει σκόρπιες και ασυνάρτητες πληροφορίες που δεν απαρτίζουν μια ενιαία και ολοκληρωμένη βιοθεωρία και κοσμοθεωρία. Έτσι λοιπόν ένα σύστημα επιλογής εκπαιδευτικών και επιλογής υποψηφίων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση που βασίζεται στην αποστήθιση είναι καταδικασμένο να αποτύχει καθώς θα παράγει «πολυμαθείς», οι οποίοι μπροστά σε ένα πρόβλημα δεν θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν συνδυαστικά τις γνώσεις τους και να δώσουν μια λύση. Δεν με ενδιαφέρει ο μαθητής μου να μου πει επακριβώς τι λέει η σελίδα 3 στην εισαγωγή, με ενδιαφέρει να μπορεί να απαντά σε ερωτήσεις κρίσης, να προβληματίζεται, να εκφέρει τη δικιά του άποψη και να του δημιουργείται η ανάγκη για περαιτέρω μελέτη. Αλλά που χρόνος για αυτές τις λεπτομέρειες όταν πρέπει να αποστηθίσεις βιβλία ολόκληρα για να κατακτήσεις ένα νούμερο που θα καθορίσει τη μετέπειτα ζωή σου. Για το λόγο αυτό ο νέος εκπαιδευτικός πρέπει να αξιολογείται μέσα στην τάξη και όχι με κουίζ και ερωτήσεις παγίδες. Για να ασκήσεις αυτό το επάγγελμα χρειάζεται εκτός από τις γνώσεις, κριτική ικανότητα, γνώσεις ψυχολογίας και πάνω από όλα να αγαπάς με πάθος το σκοπό που καλείσαι να φέρεις εις πέρας μέσα στην τάξη. Ένας εκπαιδευτικός που απλά ξέρει να αποστηθίζει και να κάνει μία δασκαλοκεντρική διδασκαλία τύπου διάλεξης μετρώντας σαν φαντάρος τα χρόνια που του απομένουν για τη σύνταξη, μόνο κακό μπορεί να κάνει σε πολλούς νέους μαθητές. Έτσι ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ δεν μπορεί να αποτελέσει το φίλτρο για να κρατήσει τέτοιους εκπαιδευτικούς μακριά από το σχολείο. Εν κατακλείδι θα μπορούσαμε να πούμε πως ένας εκπαιδευτικός βαριεστημένος που δεν αγαπά τη δουλειά του και τους μαθητές του αργά ή γρήγορα θα καταντήσει «ένας τελάλης σε έρημη πλατεία που τριάντα χρόνια ψάχνει την αιτία», όπως αναφέρει σε ένα στίχο του ο Άλκης Αλκαίος.

Ένα κείμενο του Τσεκουράκη Πολυχρόνη που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της Καβάλας Εβδόμη 14/09/2010.

Ronnie James Dio R.I.P.

Αφιέρωμα στο Ronnie James Dio

O Νίτσε επαληθεύτηκε ο Θεός πέθανε........

Ronnie James Dio (βιογραφικά στοιχεία)

O Ρόνι Τζέιμς Ντίο, ή Ρόνι Ντίο, ή Ντίο (Ronnie James Dio, 10 Ιουλίου 1942 – 16 Μαΐου 2010) ήταν Αμερικανός τραγουδιστής και δημιουργός της Heavy Metal μουσικής. Έδρασε με τα συγκροτήματα των Elf, Rainbow, Black Sabbath, Heaven & Hell καθώς και με το προσωπικό του σχήμα, τους Dio. Στις λοιπές μουσικές του συμμετοχές, περιλαμβάνεται επίσης η φιλανθρωπική κίνηση Hear 'n Aid. Έχει παγκοσμίως χαρακτηριστεί ως εκ των δυναμικότερων τραγουδιστών της Heavy Metal μουσικής , αναγνωρισμένος για τη μεστή φωνή του καθώς και για το ότι κατέστησε λαοφιλέστερη τη χειρονομία "devil's horns" στην κουλτούρα του συγκεκριμένου μουσικού είδους. Μια από τις τελευταίες του συνεργασίες ήταν εκείνη με τα αρχικά μέλη των Black Sabbath, Tony Iommi, Geezer Butler, και Vinny Appice, υπό το όνομα Heaven & Hell, της οποίας το πρώτο και μοναδικό στούντιο άλμπουμ ήταν το The Devil You Know , το οποίο κυκλοφόρησε στις 28 Απριλίου του 2009. Ο Ντίο, έφυγε από τη ζωή στις 16 Μαΐου του 2010, χάνοντας τη μάχη με τον καρκίνο στομάχου.

Μερικά από τα αγαπημένα κομμάτια:

Το Gates of babylon από τη συναυλία του στην Αθήνα το 2005. εδώ

Look away from the sea
I can take you anywhere
Spend a vision with me
A chase with the wind

Move closer to me
I can make you anyone
I think you're ready to see
The gates to babylon
The power of what has been before
Rises to trap you within
A magic carpet ride a genie maybe more
A city of heavenly sin
Sleep with the devil and then you must pay
Sleep with the devil, the devil will take you away
Oh gates of babylon

άλλο αγαπημένο τραγούδι dont talk to strangers εδώ

Don't talk to strangers
'Cause they're only there to do you harm
Don't write in starlight
'Cause the words may come out real

Don't hide in doorways
You may find the key that opens up your soul
Don't go to heaven
'Cause it's really only hell

Don't smell the flowers
They're an evil drug to make you lose your mind
Don't dream of women
'Cause they only bring you down

Hey you, you know me, you've touched me, I'm real
I'm forever the one that lets you look and see and
Feel me
I'm danger - I'm the stranger

And I, I'm darkness, I'm anger, I'm pain
I am master
The evil song you sing inside your brain
Drive you insane
Don't talk

Don't let them inside your mind, yeah
Run away, run away, go!

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ RONNIE JAMES DIO.........

Bruce Davinson

Η συνέντευξη του μεγάλου Αμερικάνου φωτογράφου Bruce Davinson. Συνέντευξη : Θοδωρής Σκριβάνος.

Ένα ιερό τέρας της φωτογραφίας αποκαλύπτεται. Ο Μπρούς Ντέιβιντσον, ο άνθρωπος που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την Αμερική, μας μιλάει τώρα για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να βλέπουμε τη φύση από το λαβυρινθώδες διαμέρισμά του στη Νέα Υόρκη.

Παραδόξως ο Μπρόυς Ντέιβιντσον δεν φωτογραφίζει κάθε μέρα, όπως θα ανέμενε κανείς από έναν από τους σπουδαιότερους φωτογράφους του 20ού αιώνα, αλλά σποραδικά. «Σαν αρπακτικό, σαν ένα λιοντάρι, κρατάω τις δυνάμεις μου και βγαίνω έξω τη νύχτα» λέει ο ίδιος. Ο Ντέιβιντσον καραδοκεί για να συλλάβει "την ιδανική εικόνα", αυτό το αέναο καθοριστικό συναίσθημα που αδημονεί να καταγράψει σε ασπρόμαυρο φιλμ. Ήδη από τα πρώτα του φωτογραφικά βήματα αναζητεί και εισβάλλει σε «κλειστούς κόσμους» : περιφερόμενα τσίρκα, συμμορίες του Μπρούκλιν, κατοικίες του Ανατολικού Χάρλεμ, εβραϊκές καφετέριες, το κίνημα των μαύρων ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις και ο υπόγειος σιδηρόδρομος της Νέας Υόρκης υπήρξαν αγαπημένα πεδία του. Πενήντα χρόνια λυρικά στιγμιότυπα. Ο Ντέιβιντσον παρήγαγε ένα από τα πιο στιβαρά καλλιτεχνικά έργα. «Πλέον, η ζωή μου υπαγορεύεται σχεδόν αποκλειστικά από τη διαχείριση του φωτογραφικού αρχείου μου» εξηγεί. Έναν θησαυρό πάνω από τον οποίο ο ίδιος και η βοηθός του, η Αμάνα Λακχάνεϊ, ξοδεύουν ώρες για να οργανώσουν και να διασώσουν τα κοσμήματα του.

Την ίδια στιγμή έρχεται και η δικαίωση. Στην ηλικία των 76 ετών, ο Ντέιβιντσον είδε δύο εκθέσεις του που έτρεχαν παράλληλα στη Νέα Υόρκη ως τις αρχές Ιανουαρίου, ενώ μια νέα, τρίτομη ανασκόπηση του πενηντάχρονου έργου του αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Φεβρουάριο του2010 από τον φημισμένο γερμανικό οίκο Steidl.

Ακούραστος, μέλος του περίβλεπτου πρακτορείου Magnum εδώ και μισό αιώνα, από το 1959, αρνείται να αφήσει κάτω «το αγαπημένο του παιχνίδι», όπως αποκαλεί τη φωτογραφική μηχανή του. Ο Ντέιβιντσον μόλις επέστρεψε στο δαιδαλώδες διαμέρισμά του στο Άπερ Γουέστ Σάιντ του Μανχάταν. Εκεί τον συναντήσαμε τέλος Οκτωβρίου, αφού είχε ολοκληρώσει ένα ακόμη φωτογραφικό σαφάρι στην Καλιφόρνια, όπου φωτογραφίζει τα τελευταία χρόνια τη βλάστηση του Λος Άντζελες.

Η διαδικασία της φωτογράφισης ολοκληρώνεται με την εμφάνιση των αρνητικών και το τύπωμα των φωτογραφιών, τα οποία γίνονται πάντα στον ίδιο χώρο τα τελευταία 40 χρόνια : στον σκοτεινό θάλαμο που διατηρεί δίπλα από την κουζίνα του σπιτιού του. Εκεί όπου τα τελευταία χρόνια, υπο τη θαλπωρή της κόκκινης λάμπας, τύπωσε 800 φωτογραφίες, οι οποίες καλύπτουν το μεγαλύτερο εύρος του έργου, συμπεριλαμβανομένου και πλήθους αδημοσίευτων, για τις ανάγκες της αναμενόμενης τρίτομης έκδοσης. «Απολαμβάνω τον χρόνο μου στον σκοτεινό θάλαμο και τον επισκέπτομαι τακτικά. Όταν δουλεύω μέσα σε αυτήν δεν έχω καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Τυπώνω αδιάκοπα για δύο-τρείς ημέρες, ειδικά τον χειμώνα που αποφεύγω να βγαίνω έξω λόγω κρύου. Για τις ανάγκες του βιβλίου τύπωνα μήνες ακούγοντας Μαρία Κάλλας». Προφανώς, αυτή η φαινομενικά επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία τον ευχαριστεί. «Η δουλειά μπορεί να απαλύνει κάθε συναισθηματικό πόνο, ειδικά η φωτογραφία, λόγω της χειρονακτικής φύσης της : η επιλογή της κατάλληλης φωτογραφίας από το κοντάκτ, ο πειραματισμός για το ικανοποιητικότερο τύπωμα, η επιλογή του χαρτιού, όλα αυτά δρουν θεραπευτικά».

Τα τελευταία 15 χρόνια ο Ντέιβιντσον έχει στρέψει τον φακό του στον φυσικό κόσμο. « Όταν άρχισα να φωτογραφίζω εντατικά το Σέντραλ Πάρκ το 1995, ανακάλυψα ότι με ενδιέφερε πλέον περισσότερο η φύση παρά οι άνθρωποι. Ένιωσα ότι οι άνθρωποι είναι μια προέκταση των ριζών των δέντρων, ότι και αυτοί δεν είναι παρά υδρογονάνθρακες και ενέργεια, και έτσι προέκυψε η σειρά «Η φύση του Σέντραλ Πάρκ». Ωστόσο δεν διακρίνει κάποια αξιοσημείωτη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει φωτογραφικά το νέο θέμα του. « Η μοναδική διαφορά είναι ότι η φύση δεν απαιτεί άδεια από τον φωτογραφιζόμενο».

Ο ίδιος ζητεί την άδεια προτού φωτογραφίσει κάποιον. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, όταν εργαζόταν πάνω στη σειρά φωτογραφιών «Subway», αν κάποιος φαινόταν διστακτικός, του έδειχνε ένα μικρό άλμπουμ με τις φωτογραφίες του. Αν δεχόταν, του ζητούσε να επιστρέψει στην αρχική διάθεση που βρισκόταν και τον φωτογράφιζε.

Ο Ντέιβιντσον δεν επιδιώκει απαραίτητα το δέσιμο ή την επικοινωνία με τον κόσμο που φωτογραφίζει. «Είμαι πάντα ένας παρείσακτος που προσπαθεί να μπει στον εσωτερικό κόσμο του άλλου» εξηγεί και συμπληρώνει: «Προσπαθώ να βρω την αλήθεια στις καταστάσεις, κάποια γνώση που δεν γνώριζα». Για παράδειγμα, ο Ντέιβιντσον θυμάται, την πρώτη ημέρα που φωτογράφισε το 1966 το γκέτο του Ανατολικού Χάρλεμ, μια μαύρη γυναίκα να τον πλησιάζει και να τον ρωτάει τι έκανε εκεί με τη φωτογραφική μηχανή του. Ο Ντέιβιντσον της απαντάει ότι φωτογραφίζει το γκέτο, αλλά αυτή τον αφοπλίζει : «γλυκέ μου αυτό που εσύ αποκαλείς γκέτο, εγώ το αποκαλώ σπίτι μου». «Αντιλήφθηκα ότι όσο φτωχοί και αν είναι, δεν βλέπουν τον εαυτό τους έτσι».

Ο Ντέιβιντσον σηκώνει τη μηχανή από την τρυφερή ηλικία των δέκα ετών. Αδειάζει μια ντουλάπα της μητέρας του και τη μετατρέπει σε σκοτεινό θάλαμο και αναρτά πάνω της μια πινακίδα «Bruce’s Photoshop». Και δεν σταματά να φωτογραφίζει, «αναζητώντας την αλήθεια. Όπου και αν βρεθώ υπάρχει κάτι που με ελκύει».

Το καλοκαίρι του 1959 άρχισε να φωτογραφίζει μια συμμορία του Μπρούκλιν, ρους «Τζόκερς». Ο φωτογράφος δεν ήταν πολύ μεγαλύτερος από τους νεαρούς που υποδύονταν τους «μεγαλύτερους», «ήμασταν σχεδόν συνομήλικοι, αυτοί 15-16 και εγώ 25 χρονών. Μπορούσα να κατανοήσω τον συναισθηματικό κόσμο τους. Νέος ένιωθα συχνά απομονωμένος, μελαγχολικός ή γεμάτος θυμό. Κατανοούσα και συμμεριζόμουν την περιθωριοποιημένη νεολαία της εποχής του». Παρ’ όλο που σύχναζε μαζί τους ως παρατηρητής, δεν έγινε ποτέ φίλος τους. «Τους εξήγησα ότι ως φωτογράφος θα τους παρατηρώ από μακριά και τους προειδοποίησα ότι αν μπλέκονταν σε κάποιον πόλεμο συμμοριών θα τηλεφωνούσα στην πυροσβεστική, γιατί έρχεται πιο γρήγορα από την αστυνομία και τρομοκρατεί στο διάβα της».

«Μου αρέσει να βρίσκομαι ανάμεσα σε κόσμους» δηλώνει ο Ντέβιντσον. Ο νάνος είναι ένας κόσμος, το κίνημα, η συμμορία και το Ανατολικό Χάρλεμ, το ίδιο. Παραδέχεται ότι για τον ίδιο λόγο τον γοητεύει ο κόσμος της βλάστησης σήμερα. «Επειδή είναι κρίσιμη για την επιβίωση του ανθρώπου και δεν μπορώ να πάω στη ζούγκλα για να φωτογραφίσω ένα δέντρο, μπορώ να φωτογραφίσω έναν φοίνικα στο Λος Αντζελες. Θεωρούμε κάποια πράγματα δεδομένα, στο Λος Αντζελες είναι όλοι απασχολημένοι οδηγώντας τα αυτοκίνητά τους, που ξεχνούν ότι τα δέντρα είναι εκπληκτικά ή ότι ή έρημος φτάνει ως τις παρυφές της πόλης». Με την βοηθό του έχουν ανέβει στα βουνά για να παρατηρήσουν την πόλη από ψηλά. Εκεί πρόσεξαν έκπληκτοι μια πινακίδα που έγραφε : «Προσοχή στα φίδια, στα κογιότ και περιστασιακά στα πούμα». «Όλα αυτά με ενδιαφέρουν» δηλώνει.

Ομολογεί ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν κάποιο έργο του έχει αντίκτυπο στη ζωή των άλλων. «Δεν ξέρω αν οι φωτογραφίες έχουν σώσει ζωές, αλλά είναι εκεί έξω. Μόλις εκτεθούν, είναι σίγουρα εκεί». Όταν φωτογράφιζε στο γκέτο στους 100 Δρόμους είχε έναν βοηθό με μαύρη ζώνη στο καράτε, τον Τόνι, που τον πρόσεχε. « Μια μέρα ήθελε να φωτογραφίσει τα κορίτσια της γειτονιάς και αγόρασε μια κάμερα ακριβώς σαν την δική μου. Δεν ξέρω που βρήκε τα λεφτά» διηγείται ο Ντέιβιντσον. «Τελικά κατέληξε στη Φλόριδα, όπου τραβούσε υποβρύχιες φωτογραφίες καταδύσεων. Δεν ξέρεις πως μια μηχανή ή η παρουσία σου μπορεί να επηρεάσει τον άλλον».

Ίσως η μεγαλύτερη δοκιμασία (και αρετή, αν την έχει κατακτήσει) για έναν καλλιτέχνη είναι το πώς μαθαίνει να είναι κριτής του εαυτού του. Στην περίπτωση ενός φωτογράφου είναι η επιλογή της φωτογραφίας από το κοντάκτ, και έπειτα από έναν τεράστιο όγκο δουλειάς. «Σχεδόν σε επιλέγουν αυτές». Την παρομοιάζει με μια παρτιτούρα. «Διακρίνεις πού είναι η κορύφωση, τότε που όλα λειτουργούν, η στιγμή. Αλλά δεν “πυροβολώ” ακατάπαυστα. Έχω έναν συγκεκριμένο ρυθμό και συχνά υπάρχουν περιστάσεις που πρέπει να είμαι άμεσος».

Αν και φωτογράφος του Magnum, δεν ασπάζεται την «αποφασιστική στιγμή» του Καρτιέ-Μπρεσόν, το τροπάρι των περισσότερων φωτογράφων. «Πιστεύω στην διστακτική στιγμή» αστειεύεται. «Σίγουρα υπάρχει μια καθοριστική στιγμή, αλλά και ένα “αποφασιστικό συναίσθημα”, αυτό προσπαθώ να συλλάβω». Ενώ επισημαίνει ότι οι φωτογράφοι πρέπει να έχουν υπομονή. «Όταν δούλευα στο Σέντραλ Πάρκ, έβλεπα έναν όμορφο σχηματισμό βράχων και ευχόμουν να καθόταν ένα ζευγάρι μπροστά του. Περίμενα εκεί για κάποιες ώρες, ώσπου αυτό που ήλπιζα συνέβη. Ένα ζευγάρι κοντοστάθηκε ακριβώς μπροστά».

Ελάχιστες περιπτώσεις στην ιστορία της φωτογραφίας είχαν τόσο συνεκτικό έργο με διάρκεια, συγκρίσιμο με αυτό του Ντέιβιντσον. Συνήθως οι φωτογράφοι παράγουν το σημαντικότερο έργο τους σε διάστημα λίγων ετών. Ο Ντέιβιντσον κινούταν κάθε δεκαετία πάντα στο ίδιο υψηλό επίπεδο. «Τι άλλο μπορούσα να κάνω;» αναρωτιέται. «Το πάθος για τη διαδικασία της φωτογραφίας είναι ακόμα ζωντανό. Το δεκάχρονο αγόρι που είδε για πρώτη φορά εικόνες να βγαίνουν από τη χημεία είναι ακόμη εκεί. Ακόμη ενθουσιάζομαι με ένα τύπωμα που βγαίνει από το διάλυμα». Εν τούτοις, ο Ντέιβιντσον δεν γνωρίζει ότι ο κόσμος ανταποκρίνεται όλα αυτά τα χρόνια στο πάθος του. «Οι φωτογραφίες μου είναι ένα δώρο, δεν ξέρω αν το ανοίγουν, αν το αποδέχονται, αν το βάζουν στον τοίχο ή το απορρίπτουν. Οι φωτογραφίες που τραβάω δεν είναι τόσο κομμάτι του εαυτού μου όσο της ιστορίας και της τέχνης».

Παρά την τιμητική ρετροσπέκτιβα που γίνεται προς τιμήν του, ο φωτογράφος αρνείται να καταθέσει τα όπλα. «Η μητέρα μου είναι 98 ετών και κρατιέται μια χαρά» επισημαίνει. Ολοκληρώνοντας τη συνομιλία στο διαμέρισμά του, διασχίζουμε έναν μακρόστενο διάδρομο, όπου δεσπόζει μια σειρά ραφιών με βιβλία που περιέχουν τα τυπώματα των κοντάκτ, αρχειοθετημένα με χρονολογική σειρά, αρχίζοντας από το 1954, υλικό ικανό να κοσμήσει ένα μικρό μουσείο. «Έχω αφήσει χώρο για περίπου 10 ως 20 χρόνια». Όταν του κάνω μια τελευταία ερώτηση, τι έμαθε για τον εαυτό του φωτογραφίζοντας, στέκεται σκεπτικός για κάποια λεπτά. «Περισσότερα πράγματα έμαθα για τον εαυτό μου κάνοντας τα παιδιά μου, παρά κάνοντας φωτογραφίες».

Για βιογραφικά στοιχεία κάντε κλίκ εδώ

Για περισσότερες φωτογραφίες εδώ

Η ποίηση στη φωτογραφία

Φωτογραφία

Μέσα στην εικόνα αναζητώ την ποίηση

Μια ποίηση εκφρασμένη με φωτεινές διαβαθμίσεις

Χρώματα φιγούρες και σχήματα

Ένα μπουκέτο συναισθημάτων τυπωμένα στο χαρτί

Έτοιμο να ξεχυθεί και να κατακλύσει

Την ψυχή του ώριμου και ευαίσθητου αποδέκτη

Μην κοιτάς τι απεικονίζει

Κοίτα τι βρίσκεται από πίσω

Πίσω από τις φιγούρες τα χρώματα και τα σχήματα

Προσπάθησε να ανακαλύψεις την αρχέγονη μουσική

Που γεννιέται μέσα σου κάθε φορά που την αντικρίζεις

Το ποίημα που σιγοψιθυρίζεις

Καθώς απομακρύνεσαι

Σπάσε τη λεπτή κρούστα της επιφάνειας

Και άσε τη φαντασία σου να σε ταξιδέψει

Σε μια άβυσσο μαγική

Σε κόσμους μακρινούς και αλλοτινούς.

Robert Doisneau

Ο ρομπέρτ Ντουανό ήταν ένας από τους πιο διάσημους και παραγωγικούς φωτογράφους της Γαλλίας. Γεννήθηκε στις 14 Απριλίου το 1912 και πέθανε 1 Απριλίου το 1994. Ασχολήθηκε με το ρεπορτάζ και τη φωτογραφία δρόμου. Προσπάθησε μέσα από τις φωτογραφίες του να καταγράψει το ρυθμό της καθημερινής ζωής των δρόμων του Παρισιού.

Ο Doisneau φωτογραφίζει καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες, στις οποίες είναι διάχυτη μια γλυκύτητα για τους ανθρώπους, ενώ σε πολλά από τα έργα του δεν λείπει και το κωμικό στοιχείο το οποίο ενσωματώνεται στη φωτογραφία του με διάθεση όχι ειρωνείας αλλά συμπάθειας. Μέσα από τον φακό του διακρίνεται καθαρά η διάθεσή του να παρατηρεί και να περιγράφει με ακρίβεια το περιβάλλον που ζουν οι απλοί ήρωες των έργων του αλλά και η αγάπη του για τα παιδιά, τα οποία σε πολλές φωτογραφίες του έχει απαθανατίσει κατά τη διάρκεια ξένοιαστων στιγμών τους.

Αφιέρωμα στο φωτογράφο Ralph Gibson

Ralph Gibson the photographer.

American photographer. Born in Los Angeles, the son of a Warner Brothers employee, he learned photography as a teenage naval recruit; then studied briefly at the San Francisco Art Institute and worked as an assistant to Dorothea Lange. He also joined the Beat scene. A period back in Los Angeles produced The Strip(1967), but in 1966 he moved to New York, writing later, ‘New York and I were a perfect match just waiting for one another, although I knew it first.’ He did little commercial work, but lived a day‐for‐night existence honing a style. The Somnambulist (1970; published by Gibson's Lustrum Press, which subsequently produced other books by himself, Robert Frank, Larry Clark, and others) suggests dreamlike unreality by means of surreal cropping and juxtaposition, shadows, reflections, and grain. It brought him fame, strengthened his commitment to the photographic book, and gave him the means to travel. Erotic images, combining a sense of intimacy with daredevil touches of incongruity and bad taste, ballasted Days at Sea (1974) and have remained central to his work. Now a leading New York photographer, Gibson continues to be fascinated with the details and textures of bodies and things, often working in close‐up, both in colour and monochrome. He has won numerous awards and photographed in many countries, including France, Italy, Japan, and Egypt.

Ralph Gibson (γεν. 16 Ιανουαρίου 1939, Λος Άντζελες, Καλιφόρνια) είναι ένας Αμερικανός φωτογράφος του οποίου το όνομα έγινε πιο γνωστό για τα φωτογραφικά βιβλία του. Οι φωτογραφίες του περιλαμβάνουν συχνά θέματα με ερωτικούς και μυστηριώδεις υπαινιγμούς, δημιουργώντας μια αφηγηματική διάθεση μέσω της περιρρέουσας ατμόσφαιρας και της σουρεαλιστικής αντιπαράθεσης.

Ο Gibson έχει λάβει υποτροφίες από το National Endowment for the Arts (1973, 1975, 1986), στη Νέα Υόρκη έγινε μέλος του Συμβουλίου των Τεχνών (CAPS) πήρε υποτροφία (1977), και το 1985 έγινε μέλος του John Simon Guggenheim Memorial Foundation (1985).

Ο Γκίμπσον έγινε επίσης επίτιμος διδάκτορας Καλών Τεχνών από το Πανεπιστήμιο του Maryland (1991), και μια δεύτερη θέση επίτιμου διδάκτορα Καλών Τεχνών από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο το (1997).

Gibson ζει στη Νέα Υόρκη και ταξιδεύει συχνά στην Ευρώπη και τη Βραζιλία.